Elektronik atık (e-atık) nasıl geri dönüştürülür, nereye teslim edilir? Temmuz 2026

Güncelleme: 10 Temmuz 2026

Elektronik atık (e-atık), elektrikle çalışan veya elektronik devre içeren artık kullanılmayan her cihazı kapsar: telefon, bilgisayar, tablet, kablo, adaptör, küçük ev aleti. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu mevzuatı gereği teknoloji mağazaları ve operatörler eski cihazları geri almakla yükümlüdür; ayrıca belediyelerin atık getirme merkezlerine ve lisanslı geri dönüşüm tesislerine de teslim edilebilir.

Atık ayrıştırma rehberi

1. Toplama — Mor e-atık kutusu / mağaza

Cihaz, belediye atık getirme merkezine, lisanslı tesise veya iş birliği yapan teknoloji mağazasına teslim edilir.

2. Ayrıştırma — Tür bazlı sınıflandırma

Telefon, bilgisayar, küçük ev aleti gibi cihazlar türüne göre ayrılır.

3. Sökme — Parça ayrımı

Kablo, devre kartı, pil ve ekran gibi parçalar cihazdan sökülerek ayrılır.

4. Hammaddeye dönüştürme — Bakır, alüminyum, cam, plastik

Sökülen parçalar kimyasal/fiziksel işlemlerle bakır, alüminyum, demir, cam ve plastik gibi hammaddelere dönüştürülüp üretime geri kazandırılır.

Bilinmesi gerekenler

Elektronik atık; telefon ve bilgisayar gibi büyük cihazların yanı sıra kablo, adaptör, modem, elektrikli diş fırçası ve bazı oyuncakları da kapsayan geniş bir kategoridir. Türkiye'de Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) mevzuatı, üreticileri ve satıcıları piyasaya sürdükleri elektronik ürünlerin bir kısmını geri toplamakla yükümlü kılar; bu nedenle operatör mağazaları (ör. Turkcell, Vodafone) ve teknoloji marketleri önemli birer toplama noktasıdır. E-atık, kurşun, cıva ve kadmiyum gibi ağır metaller içerebildiğinden evsel çöpe veya karışık geri dönüşüm kutusuna atılmamalı, mor renkli özel e-atık kutularına ya da yetkili toplama noktalarına teslim edilmelidir. Geri dönüşüm sürecinde cihazlar önce toplanıp ayrıştırılır, ardından sökülerek kablo/devre kartı/pil/ekran gibi bileşenlerine ayrılır; bu bileşenler kimyasal veya fiziksel yöntemlerle işlenerek bakır, alüminyum, demir, cam ve plastik gibi hammaddelere dönüştürülür ve üretim süreçlerine geri kazandırılır.

Sık sorulan sorular

Bozulmuş telefonumu nereye teslim edebilirim?
Operatör mağazaları (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom), teknoloji marketleri, üretici yetkili servisleri ve belediyelerin atık getirme merkezleri telefon gibi e-atıkları teslim alır; birçok mağaza Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu kapsamında bu hizmeti ücretsiz sunar.
Elektronik atığı normal geri dönüşüm kutusuna atabilir miyim?
Hayır. E-atık, ağır metal ve tehlikeli bileşenler içerebildiğinden mavi/sarı/yeşil gibi standart geri dönüşüm kutularına değil, mor renkli özel e-atık kutularına veya yetkili toplama noktalarına bırakılmalıdır.
Eski kabloları ve şarj cihazlarını da e-atık sayılır mı?
Evet. Kablo, adaptör, şarj cihazı ve modem gibi küçük elektronik aksesuarlar da e-atık kapsamındadır ve aynı toplama noktalarına teslim edilebilir.
E-atık geri dönüşümünden ne elde ediliyor?
Cihazların sökülmesiyle elde edilen bakır, alüminyum, demir, cam ve plastik gibi malzemeler hammadde olarak yeniden üretime kazandırılır; bazı devre kartlarında ayrıca değerli metal (altın, gümüş gibi) içeriği de geri kazanılabilir.

Bunlar da ilgini çekebilir

Kaynaklar