Tıbbi atık nedir, nasıl bertaraf edilir? Temmuz 2026
Güncelleme: 10 Temmuz 2026
Tıbbi atık, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne göre enfeksiyon yapıcı, patolojik ve kesici-delici atıkları kapsar; hastane, klinik, laboratuvar ve evde yapılan tıbbi bakım (diyaliz, insülin enjeksiyonu gibi) sırasında oluşan atıkları içerir. Evsel atıktan ayrı toplanır, ayrı taşınır ve yakma veya sterilizasyon (otoklavlama) yöntemiyle bertaraf edilir.
Atık ayrıştırma rehberi
Enfeksiyöz atık — Kırmızı kutu / özel poşet
Enjektör iğnesi, pansuman malzemesi, kan/vücut sıvısı bulaşmış eldiven ve gazlı bez gibi enfeksiyon riski taşıyan atıklar.
Kesici-delici atık — Sert plastik kutu
İğne, bistüri, ampul gibi yaralanmaya yol açabilecek atıklar; delinmeye dayanıklı özel kutularda toplanır.
Patolojik atık — Ayrı, mühürlü kap
Ameliyat/biyopsi sonucu çıkan doku ve organ parçaları; en katı bertaraf prosedürüne (genellikle yakma) tabidir.
Bilinmesi gerekenler
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), tıbbi atığı 'sağlık kuruluşları, araştırma kuruluşları ve laboratuvarların yanı sıra evde yapılan diyaliz veya insülin enjeksiyonu gibi tıbbi bakım sırasında oluşan atıklar' olarak tanımlar. Türkiye'de bu atıklar Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında evsel atıktan tamamen ayrı bir sistemle yönetilir: farklı renkte poşet/kutularda toplanır, evsel atıkla aynı araca yüklenip taşınamaz ve belediyelerin tıbbi atık sterilizasyon tesislerinde işlenir. Başlıca bertaraf yöntemleri yakma (patolojik atıklar için 1.000-1.200°C) ve sterilizasyondur (otoklavda 145°C'ye kadar ısıtma); sterilize edilen atık evsel atık niteliği kazanarak parçalanıp ayrı bir birimde nihai bertarafa gönderilir. Kimyasal dezenfeksiyon ve mikrodalga radyasyon da bazı tesislerde kullanılan tamamlayıcı yöntemlerdir.